Ben jij de baas over je telefoon?

Smartphone-vrije momenten: luxe of noodzaak?

Herken je dit? Je checkt even snel het nieuws op je smartphone, je beantwoordt een appje en je kijkt even wat het weer gaat doen. Maar voordat je het weet, is je smartphone al weer minutenlang het middelpunt van je aandacht. We weten inmiddels wel dat dit continu ‘aan staan’ ons energie kost. Maar om nou volledig offline te gaan is weer het andere uiterste. Dat voelt toch ongemakkelijk. Gelukkig hoeft dit ook niet. Een alternatief is ‘digital nutrition’: digitale voedzaamheid.

Digitale voedzaamheid

Dit concept gaat erover dat je bewúst kiest wat je consumeert op je scherm, net zoals je dat doet met je voeding. De Australische psycholoog Jocelyn Brewer vergelijkt apps en online activiteiten met eten. Sommige zijn voedzaam en geven je energie, andere zijn vooral snelle suikers die je uiteindelijk leeg achterlaten. Het probleem is dus niet de smartphone zelf, maar het automatische, onbewuste gebruik ervan.

Smartphone-vrije momenten

Daarom zijn smartphone-vrije momenten belangrijk. Ze helpen je brein namelijk herstellen, verminderen stress en vergroten je aandacht voor iets dat er écht toe doet. Een gesprek, een taak waarin je je wilt verdiepen of gewoon even niets doen. Onderzoek toont aan dat zelfs korte offline momenten al bijdragen aan méér rust, focus en werkplezier. Het gaat er dus niet om dat je streng bent voor jezelf, maar dat je juist ruimte maakt voor jezelf.

3 Pijlers

Digitale voedzaamheid heeft 3 pijlers, ook wel de 3 M’s genoemd: Mindful, Meaningful en Moderate. Mindful houdt in dat je je bewust wordt van wanneer en hoe vaak je je telefoon pakt. Meaningful gaat over de vraag: wat wil ik hiermee doen? En Moderate gaat om het houden van maat, zodat je smartphone niet de hoofdrol krijgt in je (werk)dag. Smartphone-vrije momenten zijn een praktische manier om deze principes toe te passen.

5 Praktische tips voor méér smartphone vrije momenten in je (werk)dag

• Begin je dag met een schermvrije start
  Laat je telefoon de eerste 20 minuten liggen. Geen nieuws, geen mail, geen apps. Dit zet de toon voor meer regie en minder reactief gedrag gedurende de rest  van de dag.
• Koppel offline zijn aan vaste routines
  Maak vaste momenten in je dag smartphone-vrij: bijvoorbeeld tijdens het eten, wanneer je in overleg bent of bij het naar bed brengen van je kinderen. Consistentie werkt in dit geval beter dan goede voornemens.
• Gebruik je telefoon met een specifiek doel
  Zeg hardop of in gedachten wat je gaat doen vóórdat je je scherm ontgrendelt. En ben je klaar? Leg hem dan weer weg. Zo voorkom je eindeloos scrollen.
• Ontwerp je eigen (werk)omgeving slim
  Leg je mobiele telefoon buiten handbereik wanneer je geconcentreerd wilt werken of leg hem ’s avonds in een andere kamer. Wat je niet ziet, vraagt veel minder aandacht.
• Ga bewust offline
  Plan elke dag één moment waarop je écht offline gaat, al is het maar voor een half uur. Ga lezen, wandelen of gewoon zitten zonder prikkels; dit helpt je brein om te herstellen.

Digitale voedzaamheid gaat dus niet over mínder technologie, maar wel over béter gebruik. Door bewust smartphone-vrije momenten in te bouwen, ontstaat er ruimte: voor focus, verbinding én energie! Precies dát hebben we nodig om duurzaam gezond en vitaal te blijven – online én offline!