Lummelen tegen werkverslaving

Ken je dat gevoel? Door een annulering van een afspraak ontstaat er onverwachts ruimte en tijd in je agenda. En nog voordat je ervan kan genieten, schiet er een gedachte door je hoofd: ‘Mooi, dan kan ik eindelijk die mails wegwerken, dat rapport afmaken of die ene taak oppakken’.

Voor veel kenniswerkers voelt een lege plek in de agenda niet als ruimte, maar als iets dat direct opgevuld moet worden. Werk is overal aanwezig. Dankzij de laptop, smartphone en Teams-berichten kunnen we op elk moment van de dag werken. De grens tussen werk en privé vervaagt steeds meer. Want waar fysieke arbeid vroeger eindigde zodra je je werkplek verliet, reist het (kennis)werk nu moeiteloos met je mee naar huis, de bank, de trein en zelfs op vakantie. En weg is de rust in je hoofd!

Workaholic

Wanneer slaat hard werken om in een werkverslaving? Een workaholic werkt niet alleen veel uren, maar voelt vaak ook een innerlijke onrust zodra er niets te doen is. Er is een innerlijke drang om steeds maar productief te moeten zijn. Vrije tijd voelt dan ongemakkelijk en niets doen als tijdverspilling. Zelfs een wandeling krijgt een doel: stappen zetten, een podcast luisteren of een telefoongesprek voeren. Stilte en leegte worden vermeden. Een vrije middag wordt al snel ingezet als een extra werkblok.

Het lastige is dat werkverslaving vaak ook wordt beloond. Je krijgt waardering voor je inzet, collega’s rekenen op je enje behaalt goede resultaten. Toch heeft het voortdurend ‘aan’ staan een prijs en heb je die lege ruimte juist nodig. Het brein heeft herstelmomenten nodig om informatie te verwerken, emoties te reguleren en nieuwe verbindingen te maken. Zonder die herstelmomenten neemt niet alleen jouw energie af, maar ook jouw creativiteit, concentratie en veerkracht.

Lummelen

En daar komt het (bijna ouderwetse) woord ‘lummelen’ om de hoek kijken. Lummelen is niet hetzelfde als doelloos scrollen op social media of gedachteloos  televisie kijken. Je brein moet dan namelijk nog steeds volop prikkels verwerken. Echt lummelen betekent dat er even niets hoeft. Geen doel, geen prestatie en geen resultaat. Gewoon voor je uit staren uit het raam, een wandeling maken zonder bestemming of in de zon zitten met een kop thee of koffie. Gewoon even zijn in het nu…

En juist tijdens die ogenschijnlijk nutteloze momenten gaat je brein aan het werk en komt in een toestand van default mode network terecht, volgens de wetenschap. We verwerken dan informatie, leggen nieuwe verbanden en laden mentaal op. Misschien verklaart dat ook waarom zoveel mensen zeggen dat hun beste ideeën komen tijdens hun vakantie. Niet omdat ze harder nadenken, maar juist omdat ze dat even niet doen.

Lummelen is daarom géén teken van luiheid. Het is een vorm van actief herstel. Een manier om ruimte te creëren tussen alle prikkels, verwachtingen en taken die dagelijks op je afkomen. Je weet vaak wel dat rust belangrijk is, maar jezelf ook echt die rust gunnen zodra er ruimte ontstaat is lastig(er). En misschien is dat wel de grootste uitdaging van deze tijd: niet leren hoe je nóg productiever wordt, maar leren hoe je af en toe níets hoeft te doen. 😉

Onze lummeltips

Hoe zit dat bij jou? Gun jij jezelf tijd om ‘gewoon’ even niets te doen? Lekker te lummelen? Lastig? Onze 5 tips om vaker te lummelen:

• Laat een gaatje in je agenda een gaatje zijn
  Valt een afspraak uit? Weersta de neiging om direct iets nieuws in te plannen. Laat de ruimte bestaan. Niet elk leeg blok hoeft gevuld te worden. Zie deze ontstane vrije tijd niet als verloren tijd, maar als hersteltijd.
• Wandel zonder doel
  Loop zonder route, doel of podcast. Laat je nieuwsgierigheid bepalen waar je heen gaat en kijk welke verrassende dingen je onderweg tegenkomt.
• Kijk uit het raam
  5 Minuten dagdromen voelt misschien nutteloos, maar het geeft je brein precies de rust die het nodig heeft. Dus staar dagelijks 5 minuten uit het raam. Geen scherm, geen boek, geen afleiding. Alleen observeren. Wat zie je?
• Maak van wachten een cadeau
  Sta je in een rij? Of wacht je op de trein of op een afspraak? Pak niet automatisch je telefoon, maar kijk eens om je heen. Gebruik het moment om even niets te hoeven.
• Vraag jezelf af: waar vlucht ik voor?
  Soms vullen we elk moment omdat stilte ons confronteert met vermoeidheid, stress of gevoelens die aandacht vragen. Bewustwording is de eerste stap. Gun jezelf een pauze zonder dat je eerst iets hoeft af te maken. Rust is geen beloning voor hard werken; het is een voorwaarde om goed te kunnen blijven werken.

Lummelen vraagt meer moed dan hard werken. Want waar werken wordt beloond, moet je jezelf toestemming geven om af en toe niets te doen. Juist in die lege momenten ontstaan de mooiste ideeën, de beste inzichten en de energie om daarna weer met plezier aan de slag te gaan. Het is misschien wel de meest productieve keuze die je vandaag kan maken.